معمولا درعلت شناسي تصادف هاي رانندگي از چهار عامل انساني، جاده، وسـيله نقليـه و محـيط نام برده ميشود. با این حال در نود تا نود و پنج درصد تصادفات رانندگي در ايران، عامل انساني نقش اصلي و اول را در حوادث رانندگي به عهده دارد.

براساس آمارها سالانه حدود بیست و پنج هزار نفر در جـاده هـاي ايـران كشـته مـيشـوند و سوانح رانندگي پس از بيماريهـاي قلبـي - عروقـي، دومـين عامـل مـرگ و ميـر در ايـران محسوب ميشود. 141 هزار كشته، 12.5 ميليون مصدوم و معلـول، از پيامـد هـاي 7 سـال تصادفات در كشور است و خسارات جاني و مالي 7 سال تصـادفات راننـدگي در ايـران بـا پيامد هاي يك جنگ يا چنـد زلزلـه مهيـب برابـري مـيكنـد. موثـق تـرين آمار تصـادفات رانندگي در كشور از كشته شدن 140 هزار و 933 نفر طـي 7 سـال (ابتـداي 87 تـا انتهاي 93) حكايت دارد و اين در حالي است كـه وقـوع ايـن حـوادث بـيش از 12 ميليـون مصدوم و 500 هزار معلول مادام العمر بر جاي گذارده است. مرگ ناشي از تصادفات يك ساله در كشور با تلفات انساني ناشي از زلزله بم برابر بوده، اما چـون ايـن حـوادث ناگهـاني نيست چندان مشهود به نظر نميرسد. با وجود اينكه ايران كمتر از يك صدم جمعيت جهان را دارد بيش از يك چهلم (3 درصد) از حوادث ترافيكي را به خـود اختصـاص داده اسـت. بر اساس آمارهاي سازمان يونيسف 2.5 در صد از  كل تصادفات جاده اي در سطح بین الملل در ايران اتفاق مي افتد و اين به آن معنا است كه آمار تصادفات جاده اي در ايران 20 برابر ديگر كشورهاي جهان است. در واقع، ميزان كشته شدگان تصادفات جاده اي در دنيا، به ازاي هر ده هزار خودرو 3 نفر بوده، در حالي كه در ايران به ازاي هر ده هزار خودرو حدود 33 نفر بوده است. آلمان كمتر از يك چهارم ايران مساحت دارد و تعداد اتومبيل هايش بيش از 4 برابر ايران است. با اين همه شمار قربانيان حوادث رانندگي در ايران بيش از 10 برابر آلمان است. همچنين انگلستان نيز با وجود 6 برابر بودن تعداد وسايل نقليه اش، 32 باركمتر از ايران تلفات جاده اي دارد. بـا اينكـه سـاليانه بـيش از بیست و شش ميليون نفر در دنيا به علت تصادفات رانندگي جان خود را از دست مـي دهنـد اما بسياري از كشورهاي در حال توسعه درباره مـرگ و ميـر در كشـور خود اطلاعات محدودي دارند. با مطالعات اپيدميولوژيك ميتـوان در جهت كاهش حوادث و عواقب ناشـي از آنهـا گـام برداشـت، چـرا كـه آسـيبهـاي ناشـي از حوادث رانندگي يك مشكل بزرگ دردنيا است. درواقع آموزش اين توانايي را دارد تا براي بهبود و پيشرفت كشورهاي كمتر توسعه يافتـه زمينه لازم را فراهم سازد و سياستهاي لازم براي مقابله با اين بحران جهاني را اتخـاذ نمايـد. نتايج مطالعات انجام شده نشان مي دهد كه ميتوان بـا اقدامات پيشگيرانه از 98 درصد حوادث جاده ای جلوگيري نمود.

پايين بودن سطح فرهنگ صحيح ترافيك و عدم توجه كافي به قوانين و مقررات و حقوق سايرين و رعايت نشدن آيين نامه رانندگي، ناشـي از ناكـافي بـودن آمـوزش نظـري و عملـي رانندگي، قبل و بعد از صدور گواهينامه رانندگی، موجب شده است آمار تصادفات رانندگي در ايـران و شمار كشته ها و مجروحين ناشي از آن افزايش پيدا كرده و بالاترين رتبه را در بين ملل جهـان كسب كند و اين يعني مواجه شدن با پيامدهاي جبران ناپذير از دست رفتن سرمايه انسانی. اگرچه در يك برنامه پيشگيرانه جامع براي كاهش تصادفات و تلفات، بايد به هر 4 عامـل انساني، جاده، وسيله نقليه و محيط پرداخته شود، امـا بـه نظـر ميرسد كه مداخله درعامل انساني (با توجه به نقش زياد آن درتصادفات رانندگي درايران) اثربخش تر باشد. یكي از اين فعاليتها در زمينه كاسـتن از رخـدادهاي مـرتبط بـا راننـدگي، توجـه ويـژه و مجدد به آزمون نظري گواهينامه رانندگي از زواياي مختلف و مقايسـه آن در سطح بین الملل بـا آزمون های گواهینامه ديگـر كشـورها و آزمون گواهینامه بین المللی است كه ميتواند به عنوان اقدامي پيشگيرانه در جهت كاستن از رخداد حوادث راننـدگي بـه شمار آيد. آزمون گواهينامـه راننـدگي در ايـران شـامل يك آزمون نظري و يك آزمون عملـي (شـهري يـا جـاده) اسـت. آزمون نظري، آزمون استاندارد شده اي اسـت كـه بـراي تصـميم گيـري در مـورد رسيدن فرد به دانش نظري كافي و ساختن راننده اي ايمـن و بـي خطـر از فـرد طراحـي شـده  است. در حال حاضر آزمون نظــري گواهينامــه راننــدگي در ايــران شــامل مجموعــه اي از پرسشنامه هاي 30 سؤالي است كـه تعـدادي از سـؤالات آن بـه صـورت تصـويري و رنگـي ميباشـد. هـر سـؤال داراي 4 گزينـه اسـت كـه يكـي از گزينـه هـا صـحيح و بقيـه انحرافـي ميباشند. زمان پاسخگويي به آزمون محدود و 20 دقيقه ميباشد. با توجه به اينكـه آزمون از نوع ملاك مرجع و دو ارزشـي اسـت، مـلاك قبـولي در آن پاسـخگويي صـحيح بـه 26 سؤال از 30 سؤال (نمره برش 86/67) ميباشد.

تحليـل ويژگـي روان سـنجي سـؤالات آزمون نظـري گواهينامـه رانندگی طبـق نظريـه كلاسيك نشان می دهد كه، بيشتر سؤالات آزمون نظری گواهینامه رانندگی، سؤالات آساني محسوب شده و افـرادي بـا كمترين توانايي، قادر به پاسخگويي صحيح به تعدادي از سؤالات هسـتند. اين بدان معني است كـه بيشـتر سؤالات آزمون قادر به جداسازي مناسب آزمودني هاي قوي و ضعيف ميباشند. در مجموع ميتوان گفت كـه بيشـتر سـؤالات آزمون داراي ضـرايب دشـواري پايين و ضرايب تمييز قابل قبولي ميباشند. ايـن آزمون در سـطوح پـايين توانايي از اگاهي دهندگي بالايي برخوردار بوده و براي آزمودني هايي بـا توانـايي پـايين مناسب ميباشـد. همچنین تحليل ويژگيهاي روان سنجي سؤالات آزمون نظـري گواهينامـه راننـدگي طبـق نظريـه سؤال ـ پاسخ  نشان می دهد كه اين آزمون تك بعدي ميباشد. اين نتيجه با تحليل عـاملي سـؤالات آزمون بدست امده است. اثبات تك بعدي بودن آزمون بـه ايـن معنـا اسـت كـه مفروضـه اسـتقلال موضعي نيز برقرار است. نتایج بررسی ها همچنین نشان می دهد كه عامـل حـدس در پاسـخگويي ازمودني ها به سؤالات نقش زيادي نخواهد داشت.